‘Memento mori’

‘Memento mori’

Deze eeuwenoude gezegde (memento mori) komt mij steeds vaker naar boven. In het Latijn en Italiaans betekent het simpelweg ‘Gedenk dat u moet sterven’. Dat klinkt best heftig. Maar stiekem is het juist inspirerend.

De afgelopen tijd komen deze twee woorden heel vaak in mijn hoofd. Het begon eigenlijk ruim een jaar geleden, wanneer ik een TikTok-filmpje zag waarop Jonathan Roumie (die Jezus speelt in The Chosen) in een interview uitlegde wat voor een onheilspellende ring hij op zijn vinger droeg. Ik was ook wel op mijn teentjes aan het staan; ‘vereert hij nou de doden?’ dacht ik bij mezelf. Maar dat was absoluut niet waar. Hij vertelde dat de ring ook een christelijke betekenis had. ‘Een doodskop die een christelijke betekenis heeft?’ hoor ik mezelf nog denken. Maar hij ging door met het uitleggen van de betekenis, en het kwartje begon te vallen.

‘Memento mori’ betekent dus niet dat je jezelf dagelijks herinnert: ‘Ik ga toch dood, so be it.’ Integendeel zelfs. Op de site Historiek staat:

”De uitdrukking memento mori kwam men in de oudheid geregeld tegen. Oude filosofen gebruikten de oproep onder meer om mensen na te laten denken over hun eigen leven. Door na te denken over de eindigheid van het leven moest men bewuster gaan leven en minder tijd verspillen.”

Dit stukje vind ik nou zo inspirerend. Júíst omdat deze twee woorden veel méér betekenen dan alleen de letterlijke vertaling. In de oudheid werd opgeroepen om absoluut géén tijd te verspillen in het leven, omdat je leven eindigt. Je hebt twee zekerheden in het leven: je bent geboren, en je sterft na tientallen jaren. Maak dan ook de juiste keuzes! Je bent niet geboren om te sterven, maar om te leven. En dan bedoel ik niet slechts het aardse leven. Ik heb het over eeuwig leven.

Hoewel de gedachte aan onze sterfelijkheid al in de klassieke oudheid voorkwam, heeft het christendom haar een bijzondere diepgang gegeven. Onze dood is immers niet het laatste woord: Christus heeft de dood overwonnen. Wij geloven in een leven ná de dood. Daarom als wij ‘memento mori’ beamen, is onze betekenis iets zoals dit:
”Gedenk dat je moet sterven, streef daarom naar Jezus Christus.”

En begrijp me niet verkeerd. Er zijn momenten in het leven dat het helemaal tegenzit en je niet wéét wat je doen. Dat is helemaal oké. De opdracht is ook niet om voluit te gaan leven zonder na te denken. Denk na over wat je wilt doen. Denk na over hoe je uit deze sleur komt. Pas dán kun je gaan handelen. Maar doe dit niet alleen, doe dit samen met de Kerk, met een priester én met Christus.

En weet je wat me nu opeens te binnen schiet? Ik denk dat er zelfs in het lijden een bijzondere schoonheid kan schuilen, wanneer we het samen met Christus dragen. En ik denk dat dit ook mooi en naadloos aansluit bij memento mori. Laat me dat even uitleggen. Als christen delen we allemaal hetzelfde uiteindelijke doel: Jezus volgen. We willen in de voetstappen treden van Zijn leer, van zijn sterven en verrijzenis. Betekent dat dan niet ook dat we in Zíj́n voetstappen zullen treden? Hij heeft heel veel pijn geleden voor ons. Van het Hof van Gethsemane tot zijn laatste adem aan het kruis. Is het eigenlijk niet een vreugde om samen met Hem door het lijden in te gaan? Wat voor kruis we ook mogen dragen, Hij draagt met ons mee.

Amen.

“Dood, waar is je overwinning? Dood, waar is je angel?”

~ St. Paulus in 1 Korintiërs 15:55

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *